Inzameling en verwerking

De beknopte recyclagecyclus
De etappes van de verwerking
Een gespecialiseerde verwerking voor een aantal toestellen
Een nieuw leven voor de materialen

De beknopte recyclagecyclus

1. Aankoop van een nieuw toestel

Bij aankoop van een nieuw elektr(on)isch toestel betaalt u een Recupel-bijdrage. Voor de huishoudelijke apparaten geldt een all-in bijdrage.

Deze all-in bijdrage wordt aangewend om de inzameling, de sortering, het transport en de verwerking te bekostigen van de toestellen die worden teruggebracht naar het containerpark of naar de winkel op het moment van aankoop van een nieuw gelijksoortig toestel. Een deel van de bijdrage gaat ook naar de werking en communicatie van Recupel (rapportering, controles van de bedrijven,…).

Voor alle professionele apparaten geldt een administratieve bijdrage bij het op de markt brengen. Deze administratieve bijdrage wordt gebruikt om de rapportering en de administratieve kosten te dekken. De kosten voor het transport en verwerking van de toestellen worden berekend op het moment dat het afgedankt toestel ter verwerking aangeboden wordt.

2. Het afgedankte toestel

In de loop van de tijd verouderen apparaten en worden ze onbruikbaar. Het komt er dus op aan om zich ervan te ontdoen op een ecologisch verantwoorde manier.

3. De inzameling in de praktijk

Afhankelijk van de staat van het apparaat zijn verschillende oplossingen mogelijk:

• Het toestel is herbruikbaar. Overhandig het aan een hergebruikcentrum. Na een opknapbeurt wordt het toestel dan verkocht aan een verminderde prijs.
• Indien het toestel niet meer werkt, breng het dan naar een containerpark.
• Bij aankoop van een nieuw gelijksoortig toestel kan u het oude toestel ook aan de winkelier overhandigen.

4. De sortering

De apparaten worden gesorteerd in 6 fracties :

1. koel- en vriesapparaten, die freon- (CFK's) en andere schadelijke gassen/oliën bevatten;
2. andere grote huishoudelijke apparaten (wasmachines, vaatwassers, droogkasten, kookfornuizen,…);
3. beeldbuishoudende computer- en televisieschermen;
4. overige apparaten (gsm, strijkijzer, video, verlichtingstoestel,…)
5. gasontladingslampen
6. rookmelders

5. De verwerking

De apparaten worden op een ecologische manier ontmanteld, gedepollueerd en verwerkt in gespecialiseerde verwerkingsbedrijven.

6. Een nieuw leven voor de materialen

De herwonnen materialen (ferrometalen, non-ferrometalen, plastics en glas) worden gebruikt om nieuwe producten te vervaardigen.

Afgedankte toestellen worden verwerkt met het oog op milieubehoud. Eenmaal opgehaald door Recupel, worden ze naar verwerkingsbedrijven gebracht waar ze op een ecologische manier worden ontmanteld, gedepollueerd en verwerkt.

De etappes van de verwerking

1. De ontmanteling

De apparaten worden hoofdzakelijk manueel ontmanteld in de verwerkingsbedrijven: batterijen, lampen, kabels, elektronische componenten worden verwijderd. Onderdelen die schadelijke stoffen bevatten zoals asbest, kwik (in kwikschakelaars) en PCB's (in condensators) worden met zorg verwijderd om vervolgens op een ecologische manier verwerkt te worden in gespecialiseerde installaties.

2. De verbrijzeling

Na de ontmanteling, worden de overblijvende kasten verbrijzeld. Met behulp van verschillende geavanceerde technieken worden de materialen gescheiden: ferrometalen, non-ferrometalen (koper, lood, aluminium, zink, …), glas en verschillende soorten plastics zoals polyethyleen (PE), polypropyleen (PP) en polystyreen (PS).

3. De verwerking van verontreinigende elementen

Afhankelijk van het type worden verontreinigende stoffen vernietigd door verbranding (dat is het geval voor PCB's en CFK's) of opnieuw gebruikt (zoals kwik, oliën en inktpatronen).

4. Een nieuw leven voor gerecycleerde materialen

Herwonnen materialen (ijzer, non-ferrometalen, plastics en glas) worden gebruikt om nieuwe producten te maken. Hierdoor worden heel wat energie en nieuwe grondstoffen uitgespaard.

5. De energievalorisatie

Het is niet altijd mogelijk om materialen opnieuw te gebruiken. Bepaalde types plastics en mineralen worden gebruikt als brandstof in cementfabrieken. Verbranding met opwekken van energie is een interessante valorisatiewijze en een nuttig middel om de hoeveelheid te storten afval te beperken. Verbranding zonder energierecuperatie en storten worden maximaal vermeden.

Recyclagedoelstellingen

De objectieven in de Milieubeleidsovereenkomsten met de drie gewesten betreffende de verwerking en het hergebruik van materialen, zijn ambitieus. Voor de ferro- en non-ferrometalen bedraagt de recyclagedoelstelling 95%; voor kunststoffen is het 50% maar met een nuttige toepassing van 100% (energievalorisatie en materiaalrecyclage).
Daarnaast werden ook globale recyclage-objectieven vastgelegd: 80% voor de grote apparaten en 70% voor de overige apparaten.

Een gespecialiseerde verwerking voor een aantal toestellen

Klein elektro en informatica-apparatuur

Bij de kleine toestellen is de demontage vrij eenvoudig. Batterijen worden verwijderd uit de toestellen, kabels en kleine lampjes worden eruit gehaald. Ook bij het informaticamateriaal worden de kabels verwijderd, haalt men de batterijen uit de computers en de inktpatronen uit de printers. Alle elektronische componenten worden opzij gelegd.

Tv- en computerschermen

Schermen krijgen een aparte verwerking omdat ze zware metalen bevatten. Enerzijds bevat het glas lood en anderzijds is de binnenkant van de beeldbuis bedekt met een lichtgevend metaalpoeder. Schermen worden manueel gedemonteerd. De houten of plastic structuur wordt ontmanteld, het elektronische gedeelte wordt verwijderd en de beeldbuis wordt er behoedzaam uitgehaald.

Koelkasten en diepvriezers

Een groot aantal oude koeltoestellen bevatten nog freongas (of CFK's) in het isolerende schuim binnenin de wanden en/of in de koelvloeistof. Dit gas is niet schadelijk voor de mens, maar tast de ozonlaag aan. Koelkasten en diepvriezers moeten dus ontdaan worden van deze giftige gassen. Olie en gas worden uit de compressor gehaald. Vervolgens wordt het koelgas gescheiden van de olie. Om het freongas in het isolatieschuim te recupereren, wordt het schuim vacuüm verbrijzeld en omgezet in poeder. Op die manier kan het CFK-gas dat vrijkomt, opgevangen worden. Na de verbrijzeling krijgen de gerecupereerde materialen een aparte behandeling voor een optimale verwerking.

Een nieuw leven voor de materialen

Na de verwerking worden de gerecupereerde materialen opnieuw grondstoffen. Ijzer, koper, glas, of sommige plastics zijn secundaire grondstoffen die opnieuw kunnen worden gebruikt bij het produceren van nieuwe producten.

Ferro

De gerecupereerde ferrometalen worden gebruikt in de staalindustrie om er onder meer koetswerken voor auto's of containers mee te maken. Metalen verliezen nooit hun kwaliteit en kunnen tot in het oneindige gerecycleerd worden.

Glas

Gezuiverd verbrijzeld TV-glas kan weer zijn diensten bewijzen bij het produceren van nieuwe beeldbuizen voor televisietoestellen en computers.

Non-ferro

Koper, lood, tin, zink maar ook edelmetalen zoals goud, zilver, platina en palladium (in minuscule hoeveelheden aanwezig in bepaalde elektronische componenten) krijgen na zuivering en smelting een tweede jeugd. De gerecycleerde non-ferrometalen vinden we dan weer terug in hun traditionele toepassingen. Zo dienen ze bijvoorbeeld voor het maken van kabels en nieuwe elektronische componenten. Metalen verliezen nooit hun kwaliteit en kunnen tot in het oneindige gerecycleerd worden.

Plastics

Het gerecupereerde plastic wordt omgevormd tot fijne deeltjes, die gereinigd en gedroogd worden. Polyethyleen (PE), polypropyleen (PP) en polystyreen (PS) worden dan omgevormd tot korrels die een nieuwe kleuring ondergaan. Deze materialen zijn o.a. opnieuw bruikbaar in de auto- en meubelindustrie. Het recycleren van plastic is een moeilijke klus, omdat het gesorteerd moet worden per soort en per kleur. Daarom zijn voorwerpen in gerecycleerd plastic vaak van mindere kwaliteit.